گل گیس بانو ، هنرمند آسیابر

گل‌گیس بانو، هنرمند آسیابر

✍️ پوران صبحی آسیابر

گل‌گیس عطاپور آسیابر بانویی توانمند و هنرمند بود که در زندگی سخت و پرفرازونشیب خود، همواره با صبوری، مهارت و عشق به خانواده و جامعه خدمت کرد. او فرزند کاس‌آقا عطاپور، مردی نجیب و زحمتکش بود که در دوران قدیم با انبردستی دندان می‌کشید و به حرفه سلمانی نیز مشغول بود.
گل‌گیس عطاپور در زمینه صنایع دستی و هنرهای سنتی، استادی چیره‌دست بود. او با مهارت خاصی پشم‌ریسی می‌کرد؛ ابتدا پشم را هر چه تمیزتر می‌شست و خشک می‌کرد، سپس با دست پشم‌ها را از همدیگر باز می‌نمود (به زبان محلی، والستن) و پس از آن، با وسیله‌ای سنتی به نام شانه میخ، آن‌قدر شانه می‌کرد تا تار به تار از هم جدا شوند و بتواند از آن نخِ ظریف‌تری بریسد.
پس از آماده شدنِ پشم، آن را با دوک چوبیِ دستی، با مهارت و ظرافت، تبدیل به نخ می‌نمود. نخ‌های پشمی آماده‌شده را دسته‌بندی کرده و به‌صورت جداگانه با انواع رنگ‌های گیاهی می‌جوشاند تا به رنگ‌های موردنظر تبدیل شوند. سپس، این نخ‌های زیبای رنگارنگ با دستان هنرمندش و با ظرافت و دقت، به جوراب، پیراهن، شلوار و دستکش‌های پشمی و... تبدیل می‌شدند.
بافتنی‌های رنگارنگ و ظریف او نه‌تنها نیاز خانواده‌اش را تأمین می‌کرد، بلکه به‌عنوان سوغاتی برای آشنایان و دوستان نیز فرستاده می‌شد. او در طراحی نقوش سنتی و پیچیده نیز مهارت خاصی داشت و طرح‌هایی معروف همچون خروس نشان، دندان موش، دالبری، بختیاری، خودگل، سلیمانی و... را در بافته‌هایش به‌کار می‌برد که نشان از ذوق هنری و توجه ویژه‌اش به جزئیات داشت.

علاقه به آموزش و ادبیات

گل‌گیس عطاپور آسیابر نه‌تنها در هنر و صنایع دستی مهارت داشت، بلکه به تحصیل فرزندانش نیز اهمیت بسیاری می‌داد. او فرزندان خود را به کسب دانش تشویق می‌کرد و تلاش می‌کرد تا زمینه‌ی آموزش و پیشرفت آن‌ها را فراهم سازد.
او علاقه‌ی زیادی به ادبیات فارسی داشت و اشعار باباطاهر، خیام و سعدی را از بر بود. همچنین، پند و اندرزهایی از بوستان سعدی و بیهقی را برای فرزندان و اطرافیان نقل می‌کرد و از این طریق، نکات اخلاقی و ارزش‌های والای انسانی را به آنان منتقل می‌نمود.

هنر آشپزی و مهمان‌نوازی

گل‌گیس عطاپور در پخت نان‌های محلی نیز استاد بود و انواع نان‌ها مانند لواش، پنجه‌کش و کماچ را در تنور سنتی، که خود و همسرش با گلِ رس و موی بز ساخته بودند، می‌پخت. هنر آشپزی‌اش زبانزد بود و غذاهایی همچون فسنجان، قلیه و آش کشک را با مهارتی بی‌نظیر طبخ می‌کرد که طعم و عطر آن مورد تحسین همگان قرار می‌گرفت.
همسر گل‌گیس عطاپور، شادروان استاد صبحانه‌الله صبحی، صنعتگری خبره و نمونه‌ی کشوری بود که کارگاهی در آسیابر داشت و در زمینه‌ی ساخت ماشین‌آلات کشاورزی و تعمیر و ساخت سلاح شکاری ته‌پر فعالیت می‌کرد. او مشتریانی از سراسر منطقه‌ی دیلمان، عمارلوی رودبار، پیرکوه، اشکورات و حتی سایر مناطق کشور داشت.
در آن دوران که آسیابر هیچ محل پذیرایی و اقامتی نداشت، خانه‌ی گل‌گیس عطاپور و همسرش مأمن مهمانان و مشتریانی بود که از راه‌های دور به آنجا می‌آمدند. گل‌گیس عطاپور با گشاده‌رویی و مهربانی از آن‌ها پذیرایی می‌کرد و خاطره‌ی مهمان‌نوازی‌اش در ذهن همگان ماندگار بود.

میراثی ماندگار

گل‌گیس عطاپور آسیابر نه‌تنها در میان خانواده، بلکه در کل منطقه، به‌عنوان زنی توانمند، صبور و هنرمند شناخته می‌شد. او الگویی از استقامت، عشق، هنر و ازخودگذشتگی بود. هر تار و پود بافته‌هایش، هر شعر و پندی که به یادگار گذاشت، و هر لقمه‌ی نان و غذایی که با عشق فراهم کرد، نشانی از روح بزرگ و دستان توانای اوست.
هنرِ بافندگی سنتی که روزگاری از مادران به دختران و نسل‌به‌نسل منتقل می‌شد، امروز در عصرِ ماشینی در حال فراموشی است. اما خاطره‌ی زنان هنرمندی چون گل‌گیس عطاپور آسیابر، که با صبوری و مهر، نقش‌های زیبا بر زندگی می‌زدند، هرگز از یادها نخواهد رفت.

نمونه ای از جوراب پشمیِ بافته شده توسط شادروان گل گیس عطاپور آسیابر برای دیدن تصاویر واضح تر با انگشت بر روی تصاویر کلیک کنید 
👇👇👇👇

نقش جوراب

چره نخ

جوراب دست بافت

جوراب دست بافت

شانه میخ