کلمات ترکیبی دست در زبان تاتی رودباری

کلمات ترکیبی دست در زبان تاتی رودباری

✍بابک قلی زاده دارستانی

زبان فارسی در شمار زبان های ترکیبی است؛ برخلاف زبان عربی که از زبان های اشتقاقی می باشد و ترکیب در این نقش اساسی دارد. در زبان فارسی برای اینکه از واژه ای، کلمه یا اصطلاحی جدید بسازند، پیشوند یا پسوند و یا کلمه و یا اجزایی به اول یا آخر آن می افزایند؛ مانند دلارام، دلخون، دلیر، دلبر، دل دادن، دریادل، روشندل، همدل، دودله و دهها ترکیب دیگر که همگی از واژه “دل” ساخته شده اند و یا آب انبار، آب نکشیده، پرآب، بی آب، آبی، آبیاری، گلاب، آب انداختن و صدها کلمه دیگر که همگی از “آب” ترکیب و تشکیل یافته اند.
کلمه مرکب در میان همه انواع هفتگانه فعل ، اسم ، صفت ،ضمیر ،قید ، حرف ، شبه جمله
می باشد .

زبان تاتی رودباری که از اقمار زبان های تاتی می باشد و ریشه های همه زبان های اقوام ایرانی به زبان فارسی بر می گردد  نیز در ساخت این کلمات ترکیبی مستثنی نیست .از نوشتن این کلمات ترکیبی که از واژه دست استفاده شده  احیاء و معرفی واژگان اصیل این زبان  می باشد .

۱-دس اوگَن dasogan = کسی که بعلت بیماری لاعلاج  و پیری قادر نیست کار خودش را انجام دهد

۲- دس دَنیر dasdanir = نیازمند ، محتاج کسی که به دست دیگران نگاه می کند

۳-دساخُن dasakhon= پارچه ای که چیزی اون دله نین و دبسن

۴- دس لاوه daselava = کسی که وقتی حرف زنه خو دسا تکن دیه

۵- دس پیش dasepish = کسی که در هر کاری خورا حق جانب گیره

۶- دس پا dadepa = دست و پا زدن هسه

۷- دس خور daskhor = رفیق و دوست مونث

۸- دس برار dasberar = رفیق و دوست مذکر

۹- دس بِراز dasberaz = دستمال کوچک

۱۰- دس نماز dasnemaz = وضو

۱۱- دس تِنگ daseteng = النگو

۱۲- دس دسی dasdasi = دست دست کردن غذا و خوردن در زمانی که سیری و دیگران به شما تعارف می کنند .

۱۳- دس سی dasesi = سنگ قلوه ای  صاف برای شکستن زیتون و گردو و سائیدن و...

۱۴- دساو dasav = دستشویی را می گویند

۱۵- دس دس dasdas= کنایه معطل کردن کار

۱۶- دس چین dssechin = چیدن محصول با دست

۱۷- دس بِن daseben= زیر دست

۱۸- دس سَر dasesar = در معرض برداشتن با دست

۱۹- دس باغ dasebagh = باغ کوچک

۲۰ - دس پَر dasepar =  کسی که هنرمند باشه مانند کدبانو ، خیاط ، آرایشگر و....اطلاق می شود

۲۱ - دس چو dasechoo = چوب دستی

۲۲- دس مِشت dasbemesht = دست مشت کنایه به مشت انداختن با دست

۲۳- دس کج daskaj = دست کج کنایه به دزد بودن

۲۴ - دس پِشت dasepesht = پشت دست

۲۵ - دساکول dassakoul = هول دادن طرف مقابل با ضربه ناگهانی دست و...


اگر شما لغات دیگری در همه مناطق شهرستان رودبار با تلفظ آبادی خود می شناسید به شماره موبایل ۰۹۱۱۳۳۰۰۷۰۰ یا به ایمیل  gholizadehbabak48@gmail.com ارسال کنید