زندگینامه دکتر ذوالفقار رهنمای خرمی

زندگینامه دکتر ذوالفقار رهنمای خرمی

✍بابک قلی زاده دارستانی

به روز مرگ چو تابوت من روان باشد

گمان مبر که مرا درد این جهان باشد

برای من مگری و مگوی دریغ دریغ

به دام دیو درافتی دریغ باشد

دکتر ذوالفقار رهنمای خرمی  استاد ادبیات دانشگاه حکیم  سبزواری در سال ۱۳۳۵ در محله خرمبو  از توابع مرکزی شهرستان رودبار بدنیا آمد . پدرش یک نانوا بود اما آنچنان تسلط به قرآن و اشعار حافظ داشت که او نیز جذب آن شد و در کنار مکتب پدر آموخت .تحصیلات ابتدایی را تا سال سوم متوسطه سپری کردند ولی چون پایه سال چهارم ریاضی فیزیک نبود مجبور به مهاجرت به تهران و زیر چتر برادر بزرگتر قرار گرفت .وی روزها برای تامین هزینه زندگی و امرار معاش کار می کرد و شبانه درس می خواند تا اینکه در سال ۱۳۵۴ موفق به گرفتن دیپلم رشته ریاضی شد‌.از آنچنان هوش و استعدادی برخوردار بود که پله های ترقی و پیشرفت را بسرعت طی کرد.در همان سال در کنکور سراسری پذیرش شد و در رشته ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد مشغول به تحصیل شد .دوران دانشگاهی مصادف با حوادث انقلاب در سال ۱۳۵۶ بعلت مبارزه ضد رژیم و آشنایی با اندیشه های امام خمینی و  شهید مطهری و دکتر شریعتی و...توسط ساواک دستگیر و زندانی گردید . در نامه ساواک صراحتا نام دانشجویان از جمله ذوالفقار رهنمای خرمی بعنوان اخلال گران در دانشگاه خراسان و سابقه وی اشاره شده است .پس از پیروزی انقلاب مدتی سخنگوی جنبش مسلمان مبارز بود اما مصادف با حوادث انقلاب فرهنگی دانشگاه را رها به زادگاهش شهرستان رودبار جهت کارهای اجتماعی و سازندگی بازگشت و مدتی بعنوان دبیر در مدارس رودبار و منجیل و لوشان تدریس کرد . در سال ۱۳۵۹با دختری از سبزوار ازدواج کرد .در سال ۱۳۶۱ دوباره جهت ادامه تحصیل به اتفاق خانواده مقیم سبزوار  و جذب آموزش و پرورش منطقه شد و در دورترین روستاها تدریس کرد  چون علاقه زیادی به کسب دانش هم چون ادبیات داشت در کنکور  رشته کارشناسی ارشد ادبیات فارسی دانشگاه تهران مورد پذیرش واقع گردید دو سال را مجبور با تحمل و سختی در رفت و آمد مسیر تهران به سبزوار را طی کرد و آنگاه موفق به دریافت مدرک کارشناسی ارشد شد.در سال ۱۳۷۳ از آموزش و پرورش به دانشگاه  تربیت معلم سبزوار بعنوان کارشناس منتقل گردید و در سال ۱۳۷۵ بعنوان عضو هیئت علمی تبدیل وضعیت گردید .وی علاوه بر تدریس بعنوان مشاور ریاست دانشگاه و عضویت در شورای فرهنگی همایش ها مختلف را بر عهده گرفت و ویراستاری مقالات پژوهشی و همایش ها را بر عهده گرفت .زنده یاد رهنما در سال ۱۳۸۰ سبزوار را به مقصد شیراز برای تحصیل در رشته دکترای زبان و ادبیات فارسی بطور موقت ترک کرد.وی تدریس کلاس های حافظ شناسی را در حافظیه و ویراستاری مجلات پژوهشی دانشگاهی را بر عهده گرفت .در آخرین ماه های تحصیل موفق  سفر به پاکستان و هندوستان شد ضمن آشنایی با فرهنگ و ادب آن پایان نامه دکترای خودرا در آکادمی اقبال بنویسد و سه مقاله علمی و ادبی در پاکستان به چاپ برساند .در سال ۱۳۸۵ با پایان رسیدن فرصت شش ماهه دوباره به دانشگاه تربیت معلم سبزوار بازگشت و علاوه بر تدریس در شورای پژوهشی دانشگاه و ریاست کتابخانه و ....عضویت داشت . از زنده یاد رهنما کتابی باعنوان دستور پژوهی زبان فارسی در ایران و شبه قاره هند ( هند و پاکستان ) و مقالات ادبی مختلفی چاپ شده است .تسلط وی بر شعر و ادبیات فارسی کلاسیک و معاصر  همین بس که در مرکز حافظ شناسی که مقالات ادبی بزرگان فرهنگ و ادب این سرزمین درج می شود مقالاتی با عنوان شور شعر حافظ در سال ۱۳۸۶  و هم چنین در یادنامه نیما یوشیج  که به همت سازمان فرهنگی هنری یونسکو در سال ۱۳۷۸ منتشر شد نیز با نام وی با عنوان نیما و زمان آگاهی نیز چاپ گردید. در مجموعه مقالات همایش باز اندیشه های دکتر شریعتی که در دانشگاه فردوسی مشهد در سال ۱۳۷۹ برگزار گردید از ۱۸۹ مقاله ایشان با مقاله نگاهی به زبان کلام و کتابت در آثار شریعتی در بین ۷۲ نفر برگزیده انتخاب گردید و چاپ شد. زنده یاد ذوالفقار رهنمای خرمی علاوه بر دانش علمی و ادبی در سیر و سلوک رفتار و ادب دوستان و همراهان دانشگاهی و فرهیختگان ادبی بسیار خوش قریحه و متعهد بود .در فعالیت های سیاسی معتدل و علاقمند به آثار دکتر علی شریعتی و محبوب میان دانشجویان و همکاران بود. از وی آثار و دست نوشته هایی بجا مانده که دست اجل مهلت انتشار نداد و عاقبت الامر ناگهانی در ۱۳۸۵/۱۱/۲۰ جان به جان آفرین تسلیم نمود.از وی سه فرزند به یادگار مانده است.*دکتر سید ابوالفضل حسینی از اساتید دانشگاه مشهد که همکار وی بوده اند در یک مصاحبه که در انتها شعری از مولانا خوانده اند و در مراسم خاکسپاری با صدای وی پخش گردید با تبسم گفته بودند این قطعه غزل پس از مرگ من مناسب است که دو بیت اول آن در ابتدا آورده شده است  .پس از مرگ وی زندگینامه شان در یک جزوء توسط ریاست دانشگاه حکیم سبزواری که از دوستان صمیمی شان بود توسط دکتر عباس محمدیان چاپ شده است .روانش مینوی باد

فعالیت‌های پژوهشی

ایشان نویسنده مقالات متعدد در حوزه ادبیات فارسی، دیدگاه‌های عرفانی و میان‌رشته‌ای بود.

برخی از مقالات برجسته او شامل:

آرزو ستایی در مثنوی اسرار خودی اقبال لاهوری (مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، ۱۳۸۴)

تحلیل روایتی از تاریخ وصاف (قتل سید عمادالدین) (پژوهشنامه علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی، ۱۳۸۱)

علی (ع) در شعر اقبال لاهوری (مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، ۱۳۸۱)

علامه اقبال؛ حلقه پیوند شعر فارسی و شناخت (مجله دانش، مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان، تابستان ۱۳۸۶)

شعر در شعر فارسی اقبال (مجله دانش، ۱۳۸۵)

نگاهی تازه‌تر به زبان و سخن فارسی (مجموعه مقالات دانشگاه علامه طباطبایی، ۱۳۷۹)

نامه رسیده: آنچه باید گفته می‌شد... (مجله دانشگاه انقلاب، ۱۳۷۸)

خسته آفت لهاوور (گذری بر زندگی و شعر مسعود سعد سلمان) (مجله ادبستان فرهنگ و هنر، آبان ۱۳۷۰)

سندی از ساواک درباره دستگیری زنده یاد ذوالفقار رهنمای خرمی بهمراه تعدادی از دانشجویان دانشگاه مشهد بعنوان اخلالگران 👇🏼👇🏼👇🏼👇🏼👇🏼👇🏼👇🏼

👇🏼👇🏼👇🏼👇🏼👇🏼👇🏼

درباره: دستگیری دانشجویان اخلالگر

متن سند:

شماره: 11513/ ﻫ 2 تاریخ: 13 /3 /2536[1356]

از: سازمان اطلاعات و امنیت خراسان

به: تیمسار ریاست شهربانی استان خراسان

درباره: دستگیری دانشجویان اخلالگر

برابر اطلاعات واصله دانشجویان مشروحه زیر از افراد سابقه‌دار و ناراحت دانشگاه فردوسی می‌باشند که در نظر دارند روز 14 /3 /35[36] و یا یکی از ایام هفته مزبور با تماس با سایر دانشجویان اخلالگر موجبات بی‌نظمی و پخش اعلامیه‌های مضره را در سلف سرویس‌ها و یا داخل اماکن دانشکده‌ها به عمل آورند. لذا خواهشمند است دستور فرمائید نامبردگان را در اسرع وقت و قبل از ورود به دانشکده و سایر اماکن دانشگاهی به طریق مقتضی دستگیر و بلافاصله (جهت بازرسی منزل) به این سازمان اعزام دارند.

رئیس سازمان

1. محمد قرائی دانشجوی رشته روانشناسی دانشکده علوم تربیتی

2. ذوالفقار رهنمای خرمی1 دانشجوی رشته ادبیات دانشکده ادبیات و علوم انسانی

3. محمدتقی ساکت دانشجوی رشته فیزیک دانشکده علوم

4. خسرو رحیمی قره‌تپه2 دانشجوی رشته فیزیک شبانه دانشکده علوم

5. احمد تشرفی دانشجوی رشته شیمی دانشکده علوم

6. شهنام دادگستر3 دانشجوی رشته زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات

7. محمدپاشا فیروزآبادی4 دانشجوی رشته پزشکی دانشکده پزشکی (محل کار بیمارستان شهنار)

گوینده . موفقی

گیرنده . آقای میهن‌دوست

ساعت مکالمه . 1800

بفرموده مخابره شود. 13 /13

توضیحات سند:

1. ذوالفقار رهنمای خرمی در رودبار به دنیا آمد. در سال 1354ش در رشته ادبیات دانشگاه فردوسی پذیرفته شد و مشغول به تحصیل گردید. آشنائی با آثار دکتر شریعتی او را به سمت و سوی فعالیت‌های سیاسی سوق داد و در مسیر انقلاب اسلامی با افرادی چون قدرت‌الله چگینی در شهر قزوین همراهی و همکاری داشت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی تحصیلات خود را ادامه داد و دکترا گرفت و به تدریس و تألیف پرداخت. در مشی سیاسی، مدتی سخنگوی جنبش مسلمانان مبارز بود و در جناح بندی‌های سیاسی کشور، با اصلاح‌طلبان همراهی داشت. ایشان در بهمن ماه سال 1385ش در بیمارستانی در شهرستان سبزوار بر اثر ایست قلبی از دنیا رفت.

2. همانگونه که در اصل سند مشاهده می‌شود، روی نام ردیف چهارم «خسرو رحیمی قره‌تپه» خط کشیده شده است. خسرو رحیمی قره‌تپه در سال 1333ش در تهران به دنیا آمد. در سال 1352ش در رشته فیزیک دانشگاه فردوسی مشهد پذیرفته شد و در سال 1354ش به علت فعالیت‌های دانشجوئی دستگیر و مدتی در زندان بود. وی که در دوران زندان با اعضای منحرف سازمان مجاهدین خلق ارتباط برقرار کرده بود، از این پس به فعالیت‌های تشکیلاتی روی آورد و پس از پیرزوی انقلاب اسلامی در سال 1359ش به تهران منتقل شد و در خانه تیمی موسی خیابانی بود که در بهمن ماه سال 1360ش در همین خانه کشته شد.

3. شهنام دادگستر در سال 1336ش در آلاشت سوادکوه به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زیرآب و قائم‌شهر بود و سپس در دانشگاه فردوسی مشهد در رشته زبان و ادبیات فارسی ادامه تحصیل داد و پس از اخذ لیسانس به تدریس مشغول شد. از مشارالیه که اهل و شاعری نیز می‌باشد، آثاری منتشر گردیده که از آن جمله است: «روش مطالعه آرایه‌های ادبی»

4. محمدپاشا فیروزآبادی دشتی، در رشته کودکان تخصص گرفت و در شهرستان اسلام‌شهر، ضمن طبابت در بیمارستان تأمین اجتماعی، در مطب خصوصی خود نیز به فعالیت اشتغال دارد.